{"id":2836,"date":"2022-09-28T07:02:07","date_gmt":"2022-09-28T07:02:07","guid":{"rendered":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/?p=2836"},"modified":"2022-12-13T11:10:51","modified_gmt":"2022-12-13T11:10:51","slug":"%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b4%d0%b0%d0%b2%d0%b0%d1%9a%d0%b5-%d0%b7%d0%b0-%d0%ba%d0%bb%d0%b8%d0%bc%d0%b0%d1%82%d1%81%d0%ba%d0%b8%d1%82%d0%b5-%d1%81%d0%bf%d0%be%d1%80%d0%be%d0%b2%d0%b8-%d0%bf%d1%80%d0%b5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b4%d0%b0%d0%b2%d0%b0%d1%9a%d0%b5-%d0%b7%d0%b0-%d0%ba%d0%bb%d0%b8%d0%bc%d0%b0%d1%82%d1%81%d0%ba%d0%b8%d1%82%d0%b5-%d1%81%d0%bf%d0%be%d1%80%d0%be%d0%b2%d0%b8-%d0%bf%d1%80%d0%b5\/","title":{"rendered":"LIGJERAT\u00cb P\u00cbR KONTESTET KLIMATIKE PARA K\u00cbSHILLIT T\u00cb SHTETIT T\u00cb FRANC\u00cbS P\u00cbR D\u00cbGJUESIT E PROGRAMIT T\u00cb TRAJNIMIT FILLESTAR N\u00cb AKADEMI"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sot (27.09.2022) n\u00eb ambientet e \u201cEurope House\u201d, Shkup, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet Akademis\u00eb dhe Ambasad\u00ebs s\u00eb Franc\u00ebs n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, u mbajt ligj\u00ebrat\u00eb mbi kontestet klimatike para K\u00ebshillit Shtet\u00ebror t\u00eb Franc\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb caktuar p\u00ebr d\u00ebgjuesit e programit t\u00eb trajnimit fillestar n\u00eb Akademi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ligj\u00ebrata u mbajt nga eksperti francez Yves Gounen, k\u00ebshilltar shtet\u00ebror dhe delegat p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebnie nd\u00ebrkomb\u00ebtare, nd\u00ebrsa ngjarja u hap me nj\u00eb fjal\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse p\u00ebr t\u00eb pranishmit nga drejtori i Institutit Francez, Hugo Bestel, dhe drejtoresha e Akademis\u00eb, prof. Dr. Natasha Gaber Damjanovska.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb fjal\u00ebn e saj p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse, drejtoresha e Akademis\u00eb theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e tem\u00ebs s\u00eb sotme, q\u00eb paraqitet si nj\u00eb nga prioritetet kryesore t\u00eb BE-s\u00eb, por edhe m\u00eb gjer\u00eb, e q\u00eb sigurisht \u00ebsht\u00eb mbrojtja e mjedisit, pra edhe e kontesteve klimatike. Sipas saj, mbrojtja e mjedisit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb globale q\u00eb paraqet shkak p\u00ebr grumbullime m\u00eb t\u00eb shpeshta t\u00eb ekspert\u00ebve n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, t\u00eb cil\u00ebt po p\u00ebrpiqen t\u00eb gjejn\u00eb mekanizmat m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur sh\u00ebndetin e njeriut dhe mjedisin n\u00eb t\u00eb cilin jetojm\u00eb. Nevojitet nj\u00eb bashk\u00ebpunim i gjer\u00eb dhe i vazhduesh\u00ebm nd\u00ebrmjet t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve shoq\u00ebror p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e duhur. Nevojitet nj\u00eb korniz\u00eb ligjore q\u00eb do t\u00eb garantoj\u00eb t\u00eb drejtat e garantuara t\u00eb njeriut me Kushtetut\u00eb, p\u00ebr t\u00eb jetuar n\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm. Q\u00eb e gjith\u00eb kjo t\u00eb jet\u00eb e suksesshme duhen mjete ligjore q\u00eb do t\u00eb zbatohen n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb do t\u00eb sjellin rezultate t\u00eb dukshme dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye drejtoresha e Akademis\u00eb, prof. Dr. Natasha Gaber Damjanovska, shprehu shpres\u00ebn se p\u00ebrvojat franceze do t\u00eb japin nj\u00eb kontribut t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb ngritjen e vet\u00ebdijes s\u00eb gjykat\u00ebsve dhe prokuror\u00ebve publik t\u00eb ardhsh\u00ebm n\u00eb lidhje me k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tendencat globale dhe evropiane n\u00eb lidhje me tem\u00ebn, si dhe p\u00ebrvojat e Franc\u00ebs n\u00eb drejtim t\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr ndryshimeve klimatike, u prezentuan nga eksperti francez, i cili theksoi se &#8220;Ka shum\u00eb rrug\u00eb, militante, politike apo ligjore &#8211; t\u00eb gjitha t\u00eb pap\u00ebrsosura &#8211; p\u00ebrmes t\u00eb cilave shtetet mund t\u00eb detyrohen t\u00eb veprojn\u00eb: nj\u00eb prej tyre jan\u00eb proceset gjyq\u00ebsore q\u00eb OJQ-t\u00eb, qytetar\u00ebt dhe shoqatat kan\u00eb filluar ti hetojn\u00eb koh\u00ebve t\u00eb fundit. K\u00ebshtu, q\u00eb nga fillimi i viteve 2000, n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn jan\u00eb hapur konteste t\u00eb shumta klimatike; ashtu q\u00eb viteve t\u00eb fundit numri \u00ebsht\u00eb rritur, sidomos n\u00eb Evrop\u00eb, pas n\u00ebnshkrimit t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Parisit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kjo \u201cdrejt\u00ebsi klimatike\u201d shoq\u00ebron l\u00ebvizjen m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb decentralizimit t\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr ndryshimeve klimatike, e cila nuk zhvillohet vet\u00ebm n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, por gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb edhe n\u00eb nivelet lokale dhe shtet\u00ebrore. Marr\u00ebveshjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare jan\u00eb t\u00eb vlefshme dhe sigurisht t\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb zgjidhur nj\u00eb problem t\u00eb natyr\u00ebs globale. Por meqen\u00ebse drejt\u00ebsia globale mjedisore aktualisht mungon, zgjidhjet ligjore k\u00ebrkohen para gjykatave komb\u00ebtare ose, kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr Evrop\u00ebn, ato rajonale, si Gjykata Evropiane e Drejt\u00ebsis\u00eb dhe Gjykata Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, sistemet nacionale t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb e gjejn\u00eb veten n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre t\u00eb vendosur n\u00eb konkurrenc\u00eb. Padit\u00ebsit dyfishojn\u00eb kreativitetin e tyre p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshtatur argumentet e tyre me specifikat procedurale dhe kulturore t\u00eb gjykatave, t\u00eb cilat nga ana e tyre i kushtojn\u00eb v\u00ebmendjen m\u00eb t\u00eb madhe veprimeve t\u00eb ekuivalent\u00ebve t\u00eb tyre t\u00eb huaj. T\u00eb nxitur nga guximi, ndonj\u00ebher\u00eb t\u00eb ngush\u00eblluar nga kujdesi, ata v\u00ebshtrojn\u00eb me kujdes teksa k\u00ebta gjykat\u00ebs t\u00eb tjer\u00eb kap\u00ebrcejn\u00eb &#8211; ose jo &#8211; pengesat e natyrshme n\u00eb kontestet klimatike. Sepse lufta kund\u00ebr ndryshimeve klimatike v\u00eb n\u00eb prov\u00eb sistemet e institucioneve n\u00eb demokracit\u00eb tona, t\u00eb cilat, secila me kufizimet e veta, p\u00ebrpiqen t\u00eb gjejn\u00eb zgjidhje q\u00eb jo vet\u00ebm u p\u00ebrmbahen rekomandimeve t\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebve, por jan\u00eb edhe t\u00eb pranueshme p\u00ebr popullat\u00ebn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ligj\u00ebrata e sotme \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e seris\u00eb s\u00eb aktiviteteve q\u00eb parashihen me memorandumin e ri p\u00ebr bashk\u00ebpunim q\u00eb u n\u00ebnshkruajt nga drejtoresha e Akademis\u00eb, prof. Dr. Natasha Gaber Damjanovska dhe SH.T. Siril Baumgartner, ambasadori i Republik\u00ebs s\u00eb Franc\u00ebs n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, q\u00ebllimi i t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb forcimi i gjyq\u00ebsorit n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sot (27.09.2022) n\u00eb ambientet e \u201cEurope House\u201d, Shkup, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet Akademis\u00eb dhe Ambasad\u00ebs s\u00eb Franc\u00ebs n\u00eb Republik\u00ebn&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2837,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[165,87],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2836","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nastani","8":"category-87"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2836"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5959,"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2836\/revisions\/5959"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jpacademy.gov.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}